ABB va FANUC robotlari solishtirilishi: Qaysi sanoat roboti yaxshiroq?
Tez-tez zavod egasi yoki avtomatlashtirish muhandislari bizga quyidagicha savol bilan murojaat qiladilar: «Men robototexnikaga kirishmoqchiman, lekin ABB va FANUCdan qaysi birini tanlash kerakligini bilmayman, menga tavsiya bera olasizmi?» Haqiqatdan aytganda, bu savolni yillar davomida yuzlab marta eshitdik. Ushbu sohada uzoq vaqt ishlashdan keyin siz industrial robototexnika haqida gapirganda, asosan ushbu ikkita brenddan qochib bo'lmasligini anglaysiz.
Qiziqarli narsa shundaki, agar siz o'nta muhandisga savol bersangiz, ular sizga sakkizta turli javob berishi mumkin. Ba'zilari ABBning dasturiy ta'minotining juda ajoyib ekanligini, boshqalari esa FANUCning qariyb qo'rqituvchi qattiqlikka ega ekanligini aytadi. Aslida, agar siz zavodda etarlicha uzoq vaqt yursangiz, asta-sekin bitta narsani anglaysiz: bu ikkita kompaniya bir-biridan yaxshiroq emas, balki ular har xil yo'nalishlarda yaxshiroq.
Quyidagi so'zlar hech qanday rasmiy propagandani ifodalamasdan, balki bizning uskunalar bilan kundalik aloqamiz, mijozlarning ob'ektlarini tashrif buyurishimiz va robotlarni ta'mirlashimiz natijasida yig'ilgan ba'zi haqiqiy his-tuyg'ularni aks ettiradi. 
Avvalo ABB odamlarga birinchi taassurot qanday qilishini muhokama qilaylik
ABB — Yevropada avtomatlashtirish sohasidagi katta korporatsiya bo'lib, bosh ofisi Shveytsariya va Shvetsiyada joylashgan. Ko'pchilik odamlar ABB bilan birinchi marta robotlar orqali emas, balki chastota o'zgartirgichlar, elektr jihozlari yoki sanoat avtomatlashtirish tizimlari orqali tanishadi. ABB shuningdek, dastlabki davrlarda robotlar sohasiga kirgan — asosan avtomobil zavodlaridan boshlab elektronika zavodlarigacha hamma joyda ABB robotlari mavjud. ABB robotlari bilan birinchi marta tanishadigan ko'p sonli muhandislarning diqqatini uning dasturiy ta'minot tizimlari jalb qiladi. ABB ayniqsa raqamlashtirish va simulyatsiyaga e'tibor beradi, bu uning RobotStudio dasturiy ta'minotida ayniqsa ko'rinadi.
Biz bajarib kelgan loyihalarda, agar avtomatlashtirish birliklari nisbatan murakkab bo'lsa — masalan, bir nechta robotlarning sinxron ishlashi, murakkab montaj chizig'i, moslashuvchan ishlab chiqarish chizig'i va oldindan keng ko'lamli simulyatsiya tekshiruvi talab qilinsa, ko'p sonli tizim integratorlari ABB ni tanlashga moyil bo'ladi. Nima uchun? Chunki RobotStudio dasturi avvalo butun robot ish stansiyasini kompyuterda yig'ish imkonini beradi. Yo'nalishlar, sikllar va ularning to'qnashishishi yoki yo'q ekanligi hammasi oldindan simulyatsiya qilinishi mumkin. Ba'zi loyihalarda robotlar zavodga kirishidan oldin sozlanadi. Muhandislik jihatdan bu haqiqatan ham sozlash vaqtini juda ko'p tejash imkonini beradi.
Shuningdek, ABB ning ba'zi kichik robotlari haqiqatan ham juda aniqdir. Masalan, IRB seriyasidagi klassikroq IRB 1200 modeli takroriy joylashish aniqligini 0,011 millimetrgacha etkazadi. U elektron montaj, mayda detallarni ushlash va boshqa vazifalarda juda yaxshi ishlaydi.
Endi FANUC roboti haqida yana gaplashamiz
Agar ABB «dasturiy ta'minot fraksiyasi» bo'lsa, FANUC — «sanoat veteraniga» o'xshardi. Ko'pchilik ishlab chiqarish zavodlariga kirib, sariq rangdagi robotlar qatorini ko'rganida, bu FANUC ekanligini darhol tushunardi. FANUCning eng katta afzalligi ba'zi texnik jihatdan ayniqsa kuchli bo'lishida emas, balki uchta so'zda: barqarorlik, ishonchlilik va yuqori ishlab chiqarish hajmi.
2023-yilda FANUC sanoat robotining millioninchi nusxasini sotganini e'lon qildi — bu raqam sanoatda juda katta hisoblanadi. Bu nima ma'noni anglatadi? Bu dunyo bo'ylab minglab zavodlarning FANUC robotlarini ishlatayotganini bildiradi. Nega shunchalik ko'p odamlar undan foydalanadi? Chunki ko'pchilik zavodlar uning «oddiy va ishonchli» sifatini yoqtiradi. FANUC dasturlash usuli nisbatan oddiydir va ko'pchilik operatorlar boshqaruv paneli yordamida asosiy dasturni yozishlari mumkin. Ular murakkab dasturiy muhitga ehtiyoj sezmaydi va robotni ishga tushirishlari mumkin. Massaviy ishlab chiqarish zavodlari uchun bu usul haqiqatan ham amaliydir.
Ayniqsa, quyidagi vaziyatlarda FANUC juda keng tarqoq:
- Avtomobil qo'lda payvand qilish
- CNC uskunalari yuqoriga va pastga harakatlanish
- Yengilmas yuk tashish va transport
- Qutilar
- Metall ishlash
Boshqa bir jihati ham juda real. FANUC o'zining raqamli boshqaruv tizimlarini, servomotorlarni, elektr dvigatellarni va robotlarni bir vaqtda ishlab chiqaradi. Shu sababli, ko'plab sanoat ishlash zavodlarida FANUC robotlari va FANUC uskunalari ayniqsa tez-tez birgalikda ishlatiladi. Robotlar materiallarni bevosita uskunalarga yetkazib beradi va aloqa hamda tizim mosligi juda rivojlangan.
Ushbu ikkitaning bozordagi aniq o'rni qanday?
Dunyo sanoat robotlari bozoriga nazar solsak, odatda «to'rt katta oila» deb ataladigan FANUC, ABB, Yasukawa Electric Motor va Kuka kompaniyalari tilga olinadi. Bu to'rtta kompaniya asosan sanoat robotlari bozorini nazorat qiladi. Ko'plab sanoat tahlil hisobotlarida FANUCning global bozordagi ulushi uzoq vaqt davomida eng yuqori darajada, ya'ni taxminan 20 foiz atrofida bo'lib kelganligi va ABB ham asosan yuqori o'rinlarda turishi aytiladi. Boshqacha qilib aytganda, bu ikkita kompaniya ham sanoatda yetakchi hisoblanadi.
Dasturlashda farq haqiqatan ham kichik emas
Agar siz haqiqatan ham ushbu ikkita turdagi robotlardan foydalangan bo'lsangiz, tez orada ularning bir oshkor farqini — dasturlash usulini — aniqlaysiz.
1. ABB ning RAPID dasturlash tili
ABB roboti RAPID deb ataladigan dasturlash tilidan foydalanadi. Ko'p sonli dasturiy ta'minot muhandislari RAPID ni do'stona deb hisoblaydi, chunki u an'anaviy dasturlash tillariga qandaydir o'xshash tuzilishga ega. Sizning dasturingizda shartli tekshiruvlar, tsikllar va modulli mantiqni yozishingiz mumkin.
Murakkab avtomatlashtirish tizimlari uchun bu tuzilish ancha aniqroq. RobotStudio dasturi yordamida ko'p sonli dasturlarni kompyuterda oflayn holda ishlab chiqish mumkin.
2. FANUC ning TP dasturlash usuli
FANUC tomonidan eng ko'p qo'llaniladigan usul — TP dasturlash, ya'ni demonstratorni ushlash va robotga har bir amalni qadamma-qadam o'rgatish.
Bu usul sanoat korxonalarida nima uchun ayniqsa mashhur?
- O'rganish chegara darajasi past
- Yo'lni tezlash tirish
- Operatorlar boshlash uchun oson
Agar siz yanada rivojlangan dasturlashni xohlaysiz, FANUC shuningdek, murakkab tizim funksiyalarini bajarishga qodir bo'lgan KAREL dasturlash tiliga ega. Biroq, ko'p hollarda korxonalar uning shu darajadagi chuqur imkoniyatlaridan foydalanmaydi.
Yuk ko'tarish quvvati ushbu blokda
Yuk ko'tarish doirasini hisobga olganda, ikkala kompaniya ham barcha talablarga javob beradi. Bir necha kilogrammlik maydanoz robotlardan yuzlab kilogrammlik katta robotlargacha barcha narsa mavjud. Biroq, FANUCning mahsulotlar qatori og'ir yukli robotlar sohasida ayniqsa to'liq.
Ba'zi FANUC yuk tashuvchi robotlari 2000 kilogrammdan ortiq yuklarni ko'tarishi mumkin. Ushbu robotlar odatda quyidagi joylarda uchraydi:
- Avtomobil ishlab chiqarish chiziqlarida
- Katta detallarni ko'chirishda
- Og'ir qoplama (stack) ko'chirishda
ABB ham ortiqcha yuk ko'taradigan robotlarga ega, lekin ortiqcha yuk ko'tarish sohasida FANUC modellarining tanlovi yanada keng.
Aniqlik aslida bir xil narsa
Ko'pchilik odamlar "Qaysi robot aniqroq?" deb so'raydi. Aslida, zamonaviy sanoat robotlarining aniqlik darajasi juda yuqori. Aksariyat modellar takroriy joylashish aniqligi 0,02 dan 0,05 millimetrgacha (musbat va manfiy qiymatlarda) bo'ladi, bu qo'llanishlar uchun yetarli: masalan, payvand qilish, detallarni o'rnatish yoki yuklarni ko'chirish. Robot brendi o'rniga, farqlar asosan korxona loyihasi va texnologik jarayon yo'nalishi bilan bog'liq.
Reliability va texnik xizmat
Ko'p korxonalar FANUCni afzal ko'rishining bir sababi — ushbu jihozlarning ishonchliligi. Ba'zi avtomobil korxonalari FANUC robotlarini o'n yildan ortiq davom etgan uzluksiz ishlashga qo'yishgan. Ular oddiy va juda barqaror apparat arxitekturasiga ega bo'lib, bu FANUCning kuchli tomonidir. ABB esa dasturiy ta'minot va tizim integratsiyasi qobiliyatlarida ustunlik qiladi. Ko'p loyihalarda u ayniqsa raqamli korxona, simulatsiya tizimlari va aqlli ishlab chiqarishni ta'kidlamoqda. Har bir korxona o'z ehtiyojlariga qarab tanlov qiladi.
Haqiqiy qo'llanilish vaziyatlari ham biroz farq qiladi. Biz bilan aloqada bo'lgan loyihalarda ular odatda quyidagicha tarqatilgan.
ABB elektronika ishlab chiqarishida, aniq montajda, qadoqlash ishlab chiqarish chizig'ida, bo'yoq sepish tizimlarida va hamkorlik qiluvchi robot texnologiyalarida keng tarqoq. Masalan, ABB ning hamkorlik qiluvchi robotlari YuMi va GoFa montaj chizig'ida juda keng tarqoq.
FANUC avtomobil sohasidagi qo'lda payvandlashda, stanoklar sohasida, qoplama (stek) qilishda, og'ir yuklarni ko'tarishda va metall ishlov berishda keng tarqoq. Ko'plab stanoklar ishlab chiqarish zavodlarida butun qatorlar FANUC robotlaridan iborat.
Qaysini tanlash kerak?
Agar sizning avtomatlashtirish loyihangiz murakkabroq bo'lsa, masalan:
- Bir nechta robotlarning hamkorligi
- Keng ko'lamli simulatsiya talab qilinishi
- Yuqori darajadagi tizim integratsiyasi
Ko'p hollarda muhandislar ABB tomoniga moyillik bildiradi.
Agar sizning zavodingiz muhitida an'anaviyroq sharoitlar hukm sursa, masalan:
- Stanokga materiallarni yuklash va tushirish
- Yengil bo'lmagan materiallarni ko'chirish
- Uzoq muddatli doimiy ishlab chiqarish
FANUC ko'pincha juda xavfsiz tanlovdir.
Aslida, eng realistik holat shundaki, ko'plab katta zavodlarda ikkala turdagi robotlar ham mavjud. Turli vazifalar uchun turli xil robotlar tanlanadi.
